Menu

Hội chứng tự kỷ và tuổi trưởng thành

Vào lứa tuổi thanh thiếu niên, trẻ phổ tự kỷ (TK) gặp phải một số thách thức đáng kể về vấn đề sức khỏe giống như những thách thức mà chúng ta đã trải qua. Một số thách thức trở nên xấu hơn hoặc khác biệt hơn - đó là sự thay đổi về môi trường và các kỳ vọng bở sự thay đổi về cơ thể của người trưởng thành và vì các lý do khác  như sự thay đổi rất nhiều về hành vi thuộc hệ thần kinh, điều đó tạo ra khoảng cách về sự khác biệt ở phổ TK.

Đội ngũ chuyên gia của Trung tâm Giáo dục và hướng nghiệp TrueLove đã tiến hành tổng hợp các kết quả nghiên cứu từ tài liệu nước ngoài và qua quan sát các nhóm trẻ tự kỷ đang theo học tại trung tâm để cố gắng mô tả những đặc điểm cơ bản nhất về những thách thức mà thanh thiếu niên TK tuổi trưởng thành gặp phải. Hiểu rõ về những đặc điểm này là điều vô cùng quan trọng để các giáo viên, cha mẹ tiến hành xây dựng các chiến lược giúp đỡ trẻ phát triển.

PHẦN 1: CÁC VẤN ĐỀ VỀ SỨC KHỎE

1. Vấn đề về tiêu hóa

Trước đây rất nhiều trẻ được chẩn đoán có rối loạn phổ tự kỷ cũng cho thấy có sự thiếu hụt của hệ thống miễn dịch hoặc có khó khăn trong tiêu hóa và có vấn đề với đồ ăn uống hoặc các loại dị ứng thực phẩm khác. Tuy nhiên điều này không xảy ra với tất cả những người mắc chứng tự kỷ. Nếu cơ thể chúng không thể hấp thụ được một loại thực phẩm nào đó (như glutin, cazein) hoặc cơ thể chúng không hấp thụ được các chất dinh dưỡng thì chúng ta nên dừng việc ăn những thứ đó lại.

Quan sát quá trình ăn uống của một thanh thiếu niên mắc chứng TK và những hành vi hệ quả của việc ăn uống sẽ cho bạn thấy được liệu đồ ăn thức uống có phải là một nhân tố mấu chốt hay không? Liệu việc con bạn chỉ ăn uống một loại thức ăn nhất định nào đó là do các vấn đề về cảm giác với sự bài trí hay là một số loại đồ ăn thức uống nào đó làm cho cơ thể chúng thấy khó chịu và gây ra những đau đớn? Liệu con bạn có những bất thường trong chuyển động ở ruột như chứng táo bón hay tiêu chảy? Liệu con bạn trông mệt mỏi và xanh xám đi không? Liệu con bạn có bị dị ứng hoặc bị ốm không? Có thể trẻ đang bị đau bụng hoặc đau dạ dày mà trẻ không thể nói với bạn. Trong trường hợp này bạn nên cần sự thăm khám của một bác sĩ và phòng xét nghiệm.

2. Trầm cảm

Sự trầm cảm có thể sẽ rất khó nhận thấy ở những trẻ không có giao tiếp ngôn ngữ. Hành vi có thể tăng cường hay bản thân trẻ sẽ trở nên thu mình, đóng kín. Yêu cầu chúng ta phải dựa vào sự hiểu biết về hành vi của trẻ và môi trường xung quanh để cố gắng giải mã việc chúng muốn gì? Có một tỷ lệ rất lớn những trẻ tự kỷ được chẩn đoán là bị trầm cảm ở tuổi thanh thiếu niên và một số phải dùng thuốc chống trầm cảm. Khi mà trẻ bước vào tuổi dậy thì, rất nhiều trẻ tự kỷ nhận ra sự khác biệt giữa họ và các bạn đồng trang lứa và rất khó để thích ứng với điều đó. Một số trẻ thuộc diện phổ TK cũng thường tự lên án bản thân khi có một điều gì đó không tích cực xảy đến và cẩm thấy rằng mình có lỗi lầm.

Những nguy cơ trầm cảm đối với lứa tuổi thanh thiếu niên ở trẻ tự kỷ cần được coi trọng. Những nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ lệ rơi vào trạng thái vui, buồn bất thường ở những gia đình có con thuộc diện phổ TK cao hơn những gia đình có con mắc các bệnh tật về mặt sinh học. Điều quan trong là những người bị rơi vào trầm cảm cần được tư vấn, trị liệu bởi những nhà chuyên môn và những người có kiến thức về vấn đề này.

3. Các cơn co giật

Trong suốt quá trình dậy thì cứ 4 trẻ tự kỷ thì có 1 trẻ có biểu hiện co giật. Mặc dù chưa có một lý do chính xác nào được khẳng định nhưng co giật có thể là do sự thay đổi về hocmon trong cơ thể. Đôi khi những cơn co giật này không được báo trước. Nhiều cơn co giật không đáng kể, chỉ có những biểu hiện sơ qua. Một số dấu hiệu cho thấy thanh thiếu niên thể hiện sự co giật cận lâm sàng bao gồm:

- Có sự tiến bộ ít hoặc không tiến bộ trong học tập mặc dù trước đó học khá tốt ở tuổi ấu thơ và những năm trước tuổi lên 10.

- Đánh mất một số hành vi và không tiến bộ trong nhận thức.

- Thể hiện các vấn đề về hành vi như tự làm tổn thương, hung hăng hay nổi cơn thịnh nộ.

- Để tăng khả năng nhận diện các dấu hiệu cận lâm sàng của các cơn co giật thì cách tốt nhất là cho đối tượng thực hiện điện não đồ trong vòng 24 đến 48 tiếng.

4. Vấn đề vệ sinh cá nhân

Một số thanh thiếu niên tự kỷ có một thời kỳ khó khăn để thích ứng với những thay đổi của cơ thể (sự lớn lên về thể chất, sự tăng trưởng của lông tóc) thường thấy ở tuổi dậy thì thông thường. Điều này có thể không giống với những thay đổi thông thường và không thể dự đoán trước được những biến đổi này.

Rất nhiều thiếu niên thuộc phổ tự kỷ có vấn đề nhạy cảm có thể tác động đến việc hình thành thói quen vệ sinh cá nhân tốt. Một số có thể không chấp nhận được một số mùi hoặc hình dáng của một số loại xà phòng hoặc dầu gội đầu nào đó. Những trẻ khác có thể nhạy cảm ở da dầu và vì thế mà chúng có thể không muốn gội dầu gội đầu. Một số khác lại có khó khăn với việc đánh răng và các vùng nhạy cảm khác.

Vấn đề đi vệ sinh vẫn cần được quan tâm với những trẻ tự kỷ tuổi thiếu niên, đặc biệt là với những trẻ có vấn đề về kiểm soát vận động, những trẻ quá nhạy cảm với môi trường xung quanh (quá sáng, quá ầm ĩ) và  những trẻ dễ bị mất phương hướng trong thế giới riêng của chúng mà không cảm thấy cần đi vệ sinh cho đến tận khi đã quá muộn. Một số trẻ tự kỷ có thể kiểm soát được các bước đi tiểu tiện khi chúng có nhu cầu, một số khác có thể vẫn phải hướng dẫn việc này ở tuổi trưởng thành.

5. Dậy thì sớm

Một thực tế khá thú vị trong các nghiên cứu về trẻ tự kỷ tuổi thanh thiếu niên tự kỷ là thời điểm trẻ bắt đầu bước vào thời kỳ dậy thì sớm hơn các bạn cùng trang lứa- ước tính cao hơn khoảng 20 lần ở những trẻ khuyết tật về thần kinh. Người ta phát hiện ra rằng gia đình có trẻ tự kỷ có kích thích tố sinh dục nam cao hơn những gia đình có trẻ không bị tự kỷ. Kích thích tố sinh dục nam khi sinh có thể được coi là một nhân tố nguy cơ.

Các dấu hiệu để cha mẹ nhận biết việc phát triển sớm bao gồm: Sự phát triển của lông ở những chỗ dễ thấ, có nhiều lông ở lưng và dưới tay, trên mặt; sự phát triển bộ phận sinh dục, của ngực ở nữ giới; sự tăng dần của các đụng chạm và cọ sát vào bộ phận sinh dục và có nhiều hành vi hung hăng. Tăng chiều cao và phát triển về hệ xương, cơ. Cha mẹ có bất kỳ quan tâm gì về đặc điểm tâm sinh lý, sức khỏe  giới tính tuổi dậy thì thì cần tìm đến những nhà chuyên môn đáng tin cậy để có những tư vấn phù hợp để giúp trẻ tự kỷ chăm sóc sức khỏe của mình.

6. Thủ dâm

Hành vi thủ dâm có thể xuất hiện rất sớm từ khi trẻ lên mười. Thủ dâm bản thân nó là một hành vi bình thường và rất nhiều trẻ tự kỷ và trẻ bình thường. Chúng chỉ trở thành vấn đề khi chúng không được thực hiện ở những chỗ riêng tư hoặc khi chúng trở thành nỗi ám ảnh. Đối với  một số trẻ tự kỷ tuổi lên 10 có thể do sự thiếu kiềm chế và sự thiếu hiểu biết hoặc sự quan tâm tới việc các hành vi này không phù hợp khi có những người khác ở xung quanh.

Rất nhiều trẻ tự kỷ trải qua thời gian chúng có thể thấy nhạt nhẽo và buồn tẻ trong việc ngồi học ở những lớp học giáo dục dục đặc biệt và ở nhà. Chúng có thể phát hiện ra rằng thủ dâm là một cách tốt để trải qua những lúc buồn chán nếu chúng không bị người khác quấy rầy.

7. Tình dục

Đây là vấn đề quan tâm thường tình của con người ở tuổi lên 10, những lại có thể trở thành vấn đề nếu thiếu niên không hiểu hết các kiến thức cơ bản về tình dục, các cảm xúc tình dục và lý do tại sao chúng ta có chúng? Những đụng chạm thích hợp và không thích hợp cũng như về tôn giáo, đạo đức, triết lý và thậm chí cả những vấn đề về luật pháp.

(Thanh Nga- tổng hợp)

 

Bài viết liên quan

  • Nuôi dưỡng lòng tự trọng của thanh thiếu niên phổ tự kỷ

    Lòng tự trọng là một tính cách không thể thiếu để có một cuộc sống thành công đối với tất cả chúng ta. Con người phải tin vào bản thân mình để yêu cầu những gì mà họ cần hoặc họ muốn, và để cảm thấy rằng họ có giá trị như bất kỳ người nào trong xã hội, rằng cuộc sống của họ có ý nghĩa.
  • Hội chứng tự kỷ và tuổi trưởng thành (Phần 2)

    Các vấn đề về hành vi ở thanh thiếu niên tự kỷ xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, có thể nhiều hay ít ở tùy từng trường hợp. Nguyên nhân chủ yếu được xác định trong lứa tuổi này chính là vấn đề giao tiếp.
  • Hội chứng tự kỷ và tuổi trưởng thành

    Vào lứa tuổi thanh thiếu niên, trẻ phổ tự kỷ (TK) gặp phải một số thách thức đáng kể về vấn đề sức khỏe giống như những thách thức mà chúng ta đã trải qua. Một số thách thức trở nên xấu hơn hoặc khác biệt hơn

Tin tức & sự kiện

  • Hướng nghiệp dành cho trẻ RLPTK và KTTT

    Phát hiện điểm mạnh của từng cá nhân nhằm hướng nghiệp và dạy nghề cho thanh thiếu niên RLPTK và KTTT. 
  • Trại hè My Way

    Và My Way có nghĩa là con đường của mỗi người. Con đường của Tôi, con đường của Bạn. Mỗi con người có quyền lựa chọn con đường của bản thân mình và vững bước trên con đường mà mình đã chọn.
  • Chương trình kỹ năng My Way

    Dự án sẽ mang lại cho học viên một cảm quan tinh tế và sâu sắc để tự mình xây dựng một phương pháp giáo dục đúng đắn, phát triển tính tự lập, tính sáng tạo và niềm tin.
  • Nuôi dưỡng lòng tự trọng của thanh thiếu niên phổ tự kỷ

    Lòng tự trọng là một tính cách không thể thiếu để có một cuộc sống thành công đối với tất cả chúng ta. Con người phải tin vào bản thân mình để yêu cầu những gì mà họ cần hoặc họ muốn, và để cảm thấy rằng họ có giá trị như bất kỳ người nào trong xã hội, rằng cuộc sống của họ có ý nghĩa.
  • Hội chứng tự kỷ và tuổi trưởng thành (Phần 2)

    Các vấn đề về hành vi ở thanh thiếu niên tự kỷ xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, có thể nhiều hay ít ở tùy từng trường hợp. Nguyên nhân chủ yếu được xác định trong lứa tuổi này chính là vấn đề giao tiếp.
ĐĂNG KÝ HỌC NGAY